Türk Sağlık-Sen Genel Başkanı Sayın Önder Kahveci’nin yapmış olduğu basın açıklaması:

Değerli Basın Mensupları;

İktidar açıkladığı zam oranı ile memuru açlığa mahkum etmeye devam ederken bir yandan da memurun çalışma saatlerini yükseltmeye çalışarak kamu çalışanlarına bakış açısını ortaya koymaktadır. İktidar ne yazık ki memuru rahat bir yaşama kavuşturmak yerine onlara az maaşı çok çalışmayı layık görmektedir. Türk Sağlık-Sen olarak bizde burada Sağlık Bakanlığı’nın personelinin sağlığını hiçe sayarak bu yönde bir karara imza atmasını protesto etmek için toplanmış bulunuyoruz. Bakanlık hazırladığı bir genelge ile radyoloji teknisyenlerinin günlük çalışma saatlerini 5 saatten 9 saate çıkarmıştır.

Bakanlık daha önce hazırladığı kanun tasarısında bu süreyi 7,5 saate çıkarmak istemiş, sonra ise geri adım atmıştı. Fakat aradan geçen zaman, Sağlık Bakanlığı’nın bu kararında samimi olmadığını göstermiş, bu bir geri adımın iki adım ileriye sıçramak için yapılmış olduğu ortaya çıkmıştır.

Hazırlanan genelge ile radyoloji çalışanlarını günde neredeyse 2 kat fazla çalıştırmak istemek, bu insanları radyasyonun yol açtığı ölümcül hastalıkların kucağına itmek, onlara radyoloji birimlerinden sağ çıkamayacaksınız demektir. Ülkenin sağlığından sorumlu Sağlık Bakanlığı’nın kendi çalışanlarının sağlığına bu derece kayıtsız kalarak umursamaz bir tavır içine girmesi son derece kaygı vericidir.

Bugün bile hastanelerin röntgen birimlerinde 5 saatlik bir çalışma süresine rağmen birçok çalışan sağlığını kaybetmiştir. Hastanelerimizde röntgen birimlerinin çoğunluğu, çalışanları radyasyondan koruyucu özelliklere sahip değildir. 1950’lerden kalma artık antika değeri kazanan röntgen cihazları radyasyon saçmaktadırlar. İnsan vücudundaki DNA’yı bile değiştirebilen uzun ve kısa vadede insan sağlığına zarar veren, deriden kana kadar vücudun bir çok yerinde kalıcı hasar bırakabilen radyasyona sağlık çalışanları maruz kalmaktadır.

Sendika olarak yaptığımız bir araştırmada ortaya çıkan şu ürkütücü tablo radyoloji çalışanlarının çalışma koşullarının sağlıksızlığını ortaya koymaktadır.

Araştırma sonuçlarımıza göre;

• Hastanelerimizdeki röntgen cihazlarının yüzde 45 gibi büyük bir kısmı 20 yıllık ve daha eskidir.
• Bu cihazların üçte biri lisansızdır. Röntgen birimlerinin yüzde 44’ünün ruhsatı yoktur.
• Röntgen cihazların dörtte üçünden fazlasının rutin ölçümleri ve kalibrasyonları yapılmamaktadır.
• Personelin yüzde 65’inin çalıştıkları ortam radyasyondan korunma standartlarını taşımamakta, yüzde 60’ının biriminde radyasyonda korunma amaçlı araç ve gereçlerin idare tarafından karşılanmamaktadır.
• Personelin yüzde 83’ünün rutin sağlık kontrolleri yapılmamaktadır.
• Röntgen birimlerinde görevli personelin yüzde 35’i radyasyonla çalışıyor olmaktan dolayı bir sağlık sorunu yaşamıştır.

Ayrıca bir başka olumsuzlukta radyoloji çalışanlarının aldıkları doz miktarının ölçülmesi, radyoloji birimlerinin çalışma şartlarına uygunluğunun kontrolü ve cihazlarda radyasyon kaçağı olup olmadığının denetlenmesinde yaşanmaktadır. Ülkemizde bu denetim ve ölçüm görevleri TAEK’in (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) sorumluluğundadır. TAEK tüm Türkiye’de bu denetimleri sadece ve sadece 36 kişi ile yapmaktadır. Bu kadar personelle bir denetimden bahsedilmesi, binlerce cihazın kontrol edilmesi ve personelin aldıkları radyasyon miktarının ölçülmesi imkansızdır.

Görüldüğü gibi çalışanların sağlığı bugün bile büyük bir risk altındadır. Çalışanlar sağlıksız ve korumasız bir ortamda hizmet vermekte ve idareciler gerekli önlemleri almamaktadırlar. Ortada böylesine bir hazin tablo varken Sağlık Bakanlığı’nın yapmayacağı tek şey çalışma sürelerini uzatmaktı. Fakat sorumluluklarını bile yerine getirmeyen Sağlık Bakanlığı yöneticileri çalışma saatlerini neredeyse iki katına çıkarak anlaşılmaz bir vurdumduymazlığa imza attılar. İnsan yaşamı gibi büyük bir vebalin altına girdiler. Korkarız ki Sağlık Bakanlığı bu yanlışında ısrar ederse sağlığını kaybeden her radyoloji çalışanın sorumlusu olacaktır.

Sağlık Bakanlığı bir yıl önce çalışma süresini 5’den 7,5 saate çıkarmayı AB kriterlerini yakalamak için yaptığını ifade etmekteydi. Şimdi soruyorum; 7,5 saat AB kriteriydi de 9 saate çıkarmanın gerekçesi nedir ? Normal devlet memurları haftada 40 saat çalışırken, radyasyona maruz kalan sağlıkçıları haftada 45 saat çalıştırmak istemekle sömürge imparatorluklarının kurduğu köle düzenlerinin kriterini mi yakalamaya çalışıyorsunuz ? Çalışanlar sizin için ölene kadar çalıştırılması gereken esirler midir ? Bu insanların yaşamlarının, sorumlu oldukları ailelerinin sizin için zerre kadar önemi yok mudur ?

Olaya sadece “5 saatlik çalışma süresi az bir süredir. Bunu yükseltmek gerek. AB ülkelerinde bile radyoloji teknisyenleri 7,5 saat çalışıyor” mantığıyla yaklaşmak Türkiye’nin gerçeklerine şaşı bakmak, olayı basit bahanelerle kamufle ederek gerçekleri gizlemek ve kamuoyunu yanıltmaktır. Bugün 5 saatlik mesaide bile radyoloji teknisyenleri Avrupalı meslektaşından fazla hizmet üretmekte, onlardan daha fazla iş yoğunluğu yaşamaktadır. Bugün AB ülkelerinden İngiltere’de radyoloji teknisyeni başına 3 bin 48, Hollanda’da 3 bin 330, Almanya’da 2 bin 711, Fransa’da 2 bin 857 kişi düşerken, bizim ülkemizde bir röntgen teknisyenine 10 bin 563 kişi düşmektedir. Bu ülkelerde bir radyoloji teknisyeni yılda 2 bin inceleme yaparken Türkiye’de bu rakam 12 bin 500’lere ulaşmıştır.

Kıymetli Basın Mensupları;

Sağlık Bakanlığı artık sorun yaratmaktan vazgeçerek çözüm üretmenin merkezi olmalıdır. Çalışma saatlerini yükseltmek yerine röntgen birimlerini sağlıklı hizmet üretir hale getirmeli, radyoloji çalışanlarının sorunlarına çözüm üretmelidir. Ücretsiz sağlık hizmeti gibi uygulamalarla vatandaşa mesaj veren Bakanlık, bir kerede sağlık çalışanları için hayırlı bir işe imza atmalıdır. Tüm tepkilere rağmen yasanın verdiği yetkiyle dayatma yapmamalı, radyoloji teknisyenlerinin çalışma sürelerini artırmaya yönelik uygulamasından vazgeçmelidir.

Sendika olarak teknisyenlerinin çalışma sürelerinin artırılmasını kabul etmemiz, benimsememiz mümkün değildir. Konu ile ilgili olarak defalarca Bakanlığa görüşlerimizi ileterek durumun ciddiyetini anlatmıştık. Fakat bakanlığın uyarılarımızı dikkate almadığı görülmektedir. Türk Sağlık-Sen olarak bu uygulamanın iptali için tüm yasal haklarımızı kullanacağız. Hukuki olarak ilk adımı attık. Söz konusu genelgenin iptali ve yürürlülüğünün durdurulması istemiyle Danıştay’a dava açtık. Sağlık Bakanlığı sağlık çalışanlarına sahip çıkmadı. Onlara haksızlık yaptı. Ama inanıyoruz ki, yargı bu haksızlığa bir son verecektir.

Türk Sağlık-Sen dün olduğu gibi bugünde sağlık çalışanlarının yanında olmaya onların haklarını savunmaya devam edeceğiz. Sağlık çalışanlarının sahipsiz olmadığını herkese göstereceğiz.