|
Karar No: 2004/1
UZLAŞTIRMA KURULU KARARI
Kamu İşveren Kurulu ile yetkili kamu görevlileri sendika ve konfederasyonlarının 15-30 Eylül 2004 tarihleri arasında, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nun 28 vd. maddeleri uyarınca yürüttükleri toplu görüşmenin kısmen anlaşmazlıkla sonuçlanması üzerine Türkiye Kamu Çalışanları Sendikaları Konfederasyonu (TÜRKİYE KAMU-SEN), Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) ve Memur Sendikaları Konfederasyonu (MEMUR-SEN)'in anılan Yasanın 35 nci maddesinde gösterilen süre içerisinde Uzlaştırma Kurulunu toplantıya çağırmaları üzerine Kurul 6 Ekim 2004 tarihinde Yüksek Hakem Kurulu Başkanı Engin DOĞU'nun başkanlığında Üniversitelerarası Kurulca seçilen üyeler; Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Turgut TAN, Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Maliye Bölümü Öğretim Üyesi Prof.Dr. Fevzi DEVRİM, Gazi Üniversitesi İ.İ.B.F. İş Hukuku Öğretim Üyesi Prof.Dr. Kadir ARICI ve Gazi Üniversitesi İ.İ.B.F. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof.Dr. Eyüp BEDİR'in iştiraki ile Yüksek Hakem Kurulu toplantı salonunda toplanmıştır.
UYUŞMAZLIĞIN KONUSU :
Taraflarca düzenlenen 30 Eylül 2004 tarihli tutanakta,parasal hakların yanı sıra diğer özlük haklarıyla ilgili olarak da görüşmeler yapıldığı, ücret zamları da dahil mutabakat sağlandığı belirtilmiş ise de sendika ve konfederasyon temsilcilerinin bu hususa çekince koyarak metni imzalamış
Kurulumuzca, başvuruda bulunan tarafların sundukları istekler ile uyuşmazlıkla ilgili konuların incelenmesi, 4688 sayılı Yasanın 3/h ve 28 nci maddeleri çerçevesinde yapılmıştır.
TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ:
Her üç Konfederasyon da memurların daha önce yeterince zam alamadıklarını, bu nedenle önemli ölçüde hak kaybına uğradıklarını belirterek, 2002 ve 2003 yıllarında Uzlaştırma Kurulunca önerilen ve uygulanmayan zamların uygulanmasını ve en az memur maaşının insanca yaşam ücreti olan 840.000.000.-TL'ye yükseltilmesini, aile ve çocuk yardımı ile kira yardımının günün koşullarına uygun olacak şekilde artırılmasını, kurumlarca değişik uygulaması yapılan giyim yardımının da düzenli ve gerçeğe uygun hale getirilmesini istemişlerdir.
Kamu İşveren Kurulu, takip edilmekte olan ekonomik istikrar politikası doğrultusunda 2005 yılı için hedeflenen enflasyona uygun olarak % 8 oranında bir artış yapılabileceğini bildirmiş, daha sonra bu öneri alt derecedeki memurlar için % 10-12 olarak değiştirilmiştir.
Tarafların toplu görüşmeler sırasında kurdukları ortak alt komisyonlarda da gerek parasal konular gerek diğer özlük haklan tartışılmış ve hazırlanan raporların Üst Kurulda değerlendirilmesi sonunda; sadece 1991 yılından sonra işe giren memurlara birer derece yükseltilmesi verilmesi, disiplin affı, sicil düzenlenmesi gibi bazı idari konularda anlaşmaya varıldığı belirlenmiş, ancak ücret zamları ile sosyal hak ve yardımlar konusunda bir mutabakata varılamadığı anlaşılmıştır.
DEĞERLENDİRME:
Taraflarca sunulan yazılı görüş ve öneriler incelendikten sonra; uzlaşma yönünde yaklaşımlarının belirlenmesi bakımından temsilcilerin dinlenmesinin yararlı olacağı düşüldüğünden, taraflar davet edilerek ayrı ayrı dinlenilmiş ve kendilerinden tamamlayıcı bilgiler alınmıştır.
Belgelerden ve yapılan incelemelerden; memurların yıllardır uygulanan ekonomik istikrar politikaları nedeniyle sadece hedeflenen enflasyon oranlarında ücret zammı alabildikleri, ancak bu zammın zaman zaman enflasyonun altında kalabildiği de görülmüş, aynı iş yerinde çalışan ve toplu iş sözleşmesi yapma hakkı bulunan kamu işçilerinin ücretlerindeki artışların da zaman içinde memurlar aleyhine geliştiği belirlenmiştir. Nitekim, 2004 yılı içinde bazı kamu işyerlerinde işçi sendikaları ile bağıtlanan toplu iş sözleşmelerinde 2005 yılı için tarafların anlaşarak kararlaştırdıkları ücret zammının altışar aylık dönemler için en az %7 + %7 olduğu, bu oranın bazı iş yerlerinde ise daha yüksek olduğu görülmüştür.
Eşit işe eşit ücret verilmesi, ücrette adaletin temel kuralıdır. Nitekim, çalışmaları sürdürülen yeni personel rejiminde de bu ilkenin benimsendiği ifade edilmektedir.
Ancak, sendika ve konfederasyonlarca ileri sürülen hak kayıpları ve ücret dengesizliğinin temeli geçmiş yıllara dayandığından, bu kayıpların bir defada karşılanması yoluna gidilmesinin ülke ekonomisinde yaratacağı etkiler de dikkate alınmalıdır. Bu nedenle ücret dengesinin sağlanması ve her memurun insanca yaşam koşullarına kavuşması için gereken ücretin belirlenmesinde kademeli bir yol izlenmesinin uygun olacağı düşünülmüştür.
Öte yandan, Uzlaştırma Kurulunun 2002 ve 2003 yıllan kararlarında önerilen ve uygulanmadığı görülen bazı sosyal hak ve yardımların da bordrolarda yazılı sembolik miktarlar olmaktan çıkarılıp ileriki yıllara yayılacak şekilde kademeli olarak artırılmasının yararlı olacağı da değerlendirilmiştir.
Kurulumuzca yukarıda açıklanan hususlar da dikkate alınarak taraflara, uzlaşabilmelerini temin bakımından aşağıdaki önerilerde bulunulması uygun görülmüştür.
ÖNERİLER:
1-31 Aralık 2004 tarihindeki en düşük net memur maaşının, aynı tarihteki en düşük aylık ücretli kamu işçisinin ikramiye de dahil aylık ücretine yükseltilmesi,
2- Yetkililerce objektif kriterlere göre belirlenecek alt derecedeki memur maaşlarına ilk altı ay için % 6, ikinci altı ay için % 6, diğer memur maaşlarına ise ilk altı ay için % 5, ikinci altı ay için % 5 oranında zam yapılması,
3- Enflasyonun her altı ay sonunda, hedeflenenin üzerine çıkması halinde bu miktarın, o altı aylık dönem sonunda artış olarak aylıklara eklenmesi,
4- 2002 ve 2003 yıllarında Uzlaştırma Kurulu kararlarında yer alıp da uygulanmayan;
a) Kira yardımı,
b) Gıda yardımı,
c) Büyükşehir Belediye hudutları dahilinde görevli memurlardan servis araçlarından yararlanamayanlara ulaşım yardımının,
zaman içinde ve imkanlar ölçüsünde artırılacak şekilde yapılması,
d) Daha önce belli derecelerdeki memurlara uygulanan görev tazminatının kademeli de olsa tüm memurlara yaygınlaştırılmasının sağlanması,
5) Kurumlar arasında farklılık arz ettiği ifade edilen giyecek yardımının bir standarda kavuşturulması ve amacına uygun olarak yapılması,
hususlarında önerilerde bulunması Kurulumuzca oy birliği ile kararlaştırılmıştır. 08 Ekim 2004 |
